Farklı Işık Kaynağı ve Renk Uygulamalarının Patlıcan (Solanum melongena L.) Fidelerinin Büyüme Parametreleri Üzerine Etkileri

Murat Demirsoy, Ahmet Balkaya, Sezgin Uzun

Özet


Bu çalışmada; sera koşullarında yetiştirilen patlıcan fidelerinin büyümesi ve fide kaliteleri üzerine farklı dönemlerde (sonbahar ve ilkbahar), üç farklı ışık kaynağının (yüksek basınçlı sodyum buharlı lamba (HPS), akkor telli lamba (ATL) ve ışık yayan diyot lamba (LED)) ve bunların iki farklı renginin (kırmız ve mavi) etkileri kantitatif analizler yapılarak incelenmiştir. Kantitatif analizlerde, oransal yaprak ağırlığı (OYA), oransal gövde ağırlığı (OGA), oransal kök ağırlığı (OKA), yaprak alanı (YA), yaprak kalınlığı (YK), oransal yaprak alanı (YAO) ve özgül yaprak alanı (ÖYA) gibi büyüme parametreleri belirlenmiştir. Farklı ışık kaynakları ve bunların farklı renklerine bağlı olarak sonbahar döneminde; OKA değeri 0.12-0.21 g/g, OGA değeri 0.29-0.36 g/g, OYA değeri 0.50-0.57 g/g, YA değeri 23.56-46.45 cm², YAO değeri 435.53-614.47, ÖYA değeri 851.98-1161.61 ve YK değeri 0.0009-0.0012 arasında değişim göstermiştir. İlkbahar döneminde ise; OKA değeri 0.09-0.20 g/g, OGA değeri 0.23-0.49 g/g, OYA değeri 0.41-0.51 g/g, YA değeri 29.69-58.58 cm², YAO değeri 273.18-427.57, ÖYA değeri 636.63-1036.98 ve YK değeri 0.0010-0.0016 arasında tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, ışık kaynaklarının patlıcan fidelerinin yapraklanma sayısı ve gövde çapı gibi özellikleri yönünden öne çıktığı saptanmıştır. Ayrıca yapay aydınlatma uygulamalarının; oransal gövde ağırlığı ve oransal yaprak ağırlığını arttırdığı tespit edilmiştir. Mavi ışık uygulaması ile yetiştirilmiş fidelerde genel olarak fide kök uzunluğu, kök kuru ağırlığı, yaprak kuru ağırlığı, toplam bitki kuru ağırlığı ve yaprak kalınlığı değerleri en yüksek düzeylere ulaşmış ve pratikte tavsiye edilebilir nitelikte bulunmuştur.


Anahtar Kelimeler


Sera, Fide, Yapay ışıklandırma, Işık rengi, Büyüme, Kantitatif.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Balkaya A, Kandemir D, Sarıbaş Ş (2015). Türkiye sebze fidesi üretimindeki son gelişmeler. TÜRKTOB Türkiye Tohumcular Birliği Dergisi 4 (13): 4-8.

Balkaya A, Uzun S, Odabaş MS (2004). Determination of the relationship between the sowing times and plant light ınterception in red podded bean growing. Asian Journal of Plant Sciences 3:223-230.

Bozcuk S (1997). Bitki Fizyolojisi (Metabolik olaylar). Hatioğlu Yayınevi, Ankara.

Dayıoğlu MA, Silleli H (2012). Seralar için yapay aydınlatma sistemi tasarımı: günlük ışık integrali yöntemi. Tarım Makineleri Bilimi Dergisi (Journal of Agricultural Machinery Science) 8 (2): 233-240.

Demir K, Çakırer G (2015). Kaliteli fide üretimini etkileyen faktörler. TÜRKTOB Türkiye Tohumcular Birliği Dergisi 4 (13): 12-15.

Deram P (2013). Light-emitting-diode (LED) lighting for greenhouse tomato production. Master's thesis, McGill University (Unpublished), Montréal.

Eltez RZ (1995). Bazı sera sebze türlerinde ilkbahar yetiştiriciliğinde fide döneminde yapılan ilave aydınlatmanın kalite ve verime etkileri üzerinde araştırmalar. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Basılmamış), İzmir.

Er C, Başalma D (2014). Tohumluk ve tohumculuk: Temel ilkeler ve teknoloji. 1.Basım, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.

Gislerød HR, Mortensen LM, Torre S, Pettersen H, Dueck T, Sand A (2012). Light and energy saving in modern greenhouse production. Acta Horticulturae (ISHS) 956: 85-97.

Goto E (2012). Plant production in a closed plant factory with artificial lighting. Acta Horticulturae (ISHS) 956:37-49.

Günay A (1982). Genel sebze yetiştiriciliği. Cilt I, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi yayınları, Ankara.

Kandemir D (2005). Sera şartlarında sıcaklık ve ışığın biberde (Capsicum annuum L.) büyüme, gelişme ve verim üzerine kantitatif etkileri. Doktora Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Basılmamış), Samsun.

Karakaş A (2008). Sera aydınlatmacılığı. Elektrik Mühendisliği Dergisi 434: 142-144.

Novičkovas A, Brazaitytė A, Duchovskis P, Jankauskienė J, Samuolienė G, Viršilė A, Sirtautas R, Bliznikas Z, Žukauskas A (2012). Solid-state lamps (LEDs) for the short-wavelength supplementary lighting in greenhouses, experimental results with cucumber. Acta Horticulturae 927, 723–730.

Özkaraman F (2004). Sera koşullarında sıcaklık, ışık ve farklı budamaların kavunda (Cucumis melo L.) büyüme, gelişme ve verime kantitatif etkileri. Doktora Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.

Picken AJF, Stewart K, Klapwicjk K (1986). Germination and vegetative development. In, J.G. Atherton and J. Rudich (Eds), The Tomato Crop. Chapman and Hall, London. UK, pp. 167-200.

Samuolienė G, Brazaitytė A, Duchovskis P, Viršilė A, Jankauskienė J, Sirtautas R, Novičkovas A, Sakalauskienė S, Sakalauskaitė J (2012). Cultivation of vegetable transplants using solid-state lamps for the short-wavelength supplementary lighting in greenhouses. Acta horticulturae 952, 885-892.

Sarıbaş HŞ (2013). Organik domates (Solanum lycopersicum L.) ve patlıcan (Solanum melongena L.) fidesi üretiminde fide kalitesi ile çevre şartları arasındaki ilişkilerin belirlenmesi ve üretimin planlanması. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Basılmamış), Samsun.

Singh D, Basu C, Meinhardt-Wollweber M, Roth B (2014). LED’s for energy efficient greenhouse lighting. Renewable and Sustainable Energy Reviews (49) 139-147.

Taiz L, Zeiger E (2008). Bitki Fizyolojisi (Üçüncü baskıdan çeviri; Çeviri editörü İsmail Türkan). Palme Yayıncılık, Ankara.

Tuna A, Yazgan ME, Parisa AK (2015). Effects of light in interior landscape design. Düzce University Journal of Science and Technology (3) 167-172.

Uzun S (1996). The quantitative effects of temperature and light environment on the growth, development and yield of tomato and aubergine. PhD Thesis, The University of Reading (Unpublished), England.

Yanmaz R, Duman İ, Yaralı F, Demir K, Sarıkamış G, Sarı N, Balkaya A, Kaymak HÇ, Akan S, Özalp R (2015). Sebze üretiminde değişimler ve yeni arayışlar. Türkiye Ziraat Mühendisliği VIII. Teknik Kongresi, 12-16 Ocak, Ankara, s. 579-605.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.