Konya Koşullarında Bazı Aspir Çeşitlerinin Verim Ve Verim Unsurlarının Belirlenmesi

Mehmet Adalı, Özden Öztürk

Özet


Aspir (Carthamus tinctorius L.), kuraklığa dayanıklı önemli bir yağ bitkisidir. Bu araştırma, bazı aspir çeşitlerinin Konya ekolojik koşullarında verim ve verim unsurlarını tespit etmek amacıyla, 2014 yılı vejetasyon döneminde (Mart-Ağustos) yürütülmüştür.  Tesadüf blokları deneme desenine göre yürütülen denemede; Remzibey-05, Black Sun 2, KS 07, Balcı, AC Stirling, Ole, V 50/63, Dinçer, Ayaz, BDYAS-4, Linas, Yenice, TRE-ASO 12/08 olmak üzere 13 aspir çeşidi kullanılmıştır.

Araştırmada; çeşitlere göre bitki boyu 83,33-138,17 cm (KS 07-Yenice), bitkide dal sayısı 6,50-10,13 adet (Dinçer-Yenice), bitkide tabla sayısı 9,40-22,83 adet (AC Stirling-Yenice), tabla çapı 1,90-2,62 cm (TRE-ASO 12/08-Ole), ilk dal yüksekliği 36,17-79,10 cm (Balcı-Yenice), tablada tohum sayısı 25,33-56,67 adet (Ayaz-V 50/63), bin tohum ağırlığı 32,77-43,28 g (V 50/63-Ayaz), kabuk oranı %44,24-59,07 (TRE ASO 12/08-AC Stirling) ve tohum verimi 135,54-392,71 kg/da (Ole-KS 07) arasında değişmiştir.

Araştırma sonucunda, tohum verimi ve verim unsurları bakımından yüksek değerlerin elde edildiği KS 07, Dinçer ve Remzibey çeşitlerinin Konya koşullarına uygun olduğu ve benzer ekolojik koşullara sahip yörelerde başarılı bir şekilde yetiştirilebileceği kanısına varılmıştır. 


Anahtar Kelimeler


Aspir,Carthamus tinctorious L., çeşit, verim, verim unsurları

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Aydın E (2012) Bazı Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşitlerinin Samsun Ekolojik Koşullarında Verim, Verim Unsurları ve Kalite Kriterlerinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, 87.

Balcı A, Camcı H, Koşar F, Şentürk S (2007). Kuru ve sulu koşullarda yetiştirilen bazı aspir hat ve çeşitlerinin verim ve kalite kriterleri üzerine bir araştırma, 1.Ulusal Yağlı Tohumlu Bitkiler ve Biyodizel Sempozyumu, 28-31 Mayıs 2007,Samsun.

Başalma D (2007). Ankara Koşullarında Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşit ve Hatlarında Farklı Ekim Zamanları ve Sıra Aralığının Verim ve Verim Öğeleri Üzerine Etkileri. Türkiye VII. Tarla Bitkileri Kongresi, (25-27 Haziran 2007), Bildiri Kitabı, Endüstri Bitkileri, 411-415, Erzurum.

Beyyavas V, Haliloglu H, Copur O, Yılmaz A (2011). Determination of seed yield and yield components of some safflower (Carthamus tinctorius L.) cultivars, lines and populations under the semi-arid conditions. African Journal of Biotechnology 10 (4): 527-553.

Çamaş N, Ayan AK, Çırak C (2005). Relationships Between Seed Yield and Some Characters of Safflower (Carthamus tinctorius L.) Cultivars Grown in the Middle Black Sea Conditions. VI. International Safflower Conference. (6- 10 June), 193-198, İstanbul.

Çamaş N, Çırak C, Esendal E (2007). Kuzey Türkiye Şartlarında Yetiştirilen Aspirin (Carthamus tinctorius L.) Tohum Verimi, Yağ Oranı ve Yağ Asit Kompozisyonu. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi 22(1): 98-104.

Dalgıç H (2011). Farklı bitki sıklığı ve yabancı ot mücadelesi uygulamalarının aspirde verim ve kaliteye etkisi. Yüksek Lisans Tezi Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 50.

Er C (1981). Endüstri Bitkilerinin Nadas Alanlarına Sokulabilme Olanakları. Kuru Tarım Alanlarından Yararlanma Sempozyumu. Tübitak Yayınları No: 593, 289-297.

Erbaş S (2007). Aspirde (Carthamus tinctorius L.) sentetik erkek kısırlığı tekniği ile elde edilmiş melez popülasyonlarından hat geliştirme olanakları. Doktora Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.

Eren K, Başalma D, Uranbey S, Er C (2005). Effect of Growing in Winter and Spring on Yield, Yield Components and Quality of Some Safflower (Carthamus tinctorius L.) Cultivars in Ankara. VI. International Safflower Conference, (6-10 June 2005), 154-160. Istanbul.

Fao (2012). http://www.fao.org (Erişim tarihi 15.06.2014).

İncekara F (1972). Endüstri Bitkileri ve Islahı. Cilt:2. Yağ Bitkileri ve Islahı. Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları No: 33, İzmir.

Johnson RC, Bergman JW, Flynn RC (1999). Oil and Meal Characteristics of Core and Non-Core Safflower Accessions from the USDA Collection. Genetic Resource and Crop Evolution 46(6): 611-618.

Kaya MD, İpek A, Uranbey S, Kosarıcı Ö (2004). Aspir (Carthamus tinctorius L.)’e Uygulanan Ethephonun Verim ve Verim Öğelerine Etkileri. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi 10 (2): 182-186.

Keleş R (2010). Bazı Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşitlerinde Farklı Ekim Zamanlarının Verim, Verim Unsurları Ve Kalite Üzerine Etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, 109.

Okçu M, Tozlu E, Dizikısa T, Kumlay AM, Pehlivan M, Kaya C (2010). Erzurum Sulu Koşullarında Bazı Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşitlerinin Tarımsal Özelliklerinin Belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 41(1):1-6.

Öztürk Ö, Akınerdem F, Gönülal E (2000). Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de Farklı Ekim Zamanı ve Sıra Aralığının Verim ve Verim Öğelerine Etkisi. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 14 (21): 142-152.

Öztürk Ö, Akınerdem F, Bayraktar N, Ada R (2007). Konya koşullarında bazı aspir çeşitlerinin verim, verim unsurları ve yağ oranlarının incelenmesi. 1.Ulusal Yağlı Tohumlu Bitkiler ve Biyodizel Sempozyumu, 28-31 Mayıs 2007, Samsun.

Öztürk Ö, Uyanöz R, Çetin Ü, Ada R (2009). Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de Azotlu Gübre Form ve Uygulama Zamanlarının Verim ve Verim Unsurlarına Etkileri. Türkiye VIII. Tarla Bitkileri Kongresi, (19-22 Ekim 2010), 183-187, Hatay.

Tunçtürk M (20039. Van Ekolojik Koşullarında Sıra Aralığı, Azot ve Fosfor Uygulamalarının Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de Verim ve Verimle İlgili Bazı Özellikler Üzerine Etkileri. Doktora Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Tarla Bitkileri Anabilim Dalı,124

Tuik, 2015a, www.tuik.gov.tr

Tuik, 2015b, www.tuik.gov.tr

Uysal, N., 2006. Isparta Populasyonunda Geliştirilen Aspir (Carthamus tinctorius L.) Hatlarının Tarımsal ve Teknolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, 38.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.