Konya İli Meram İlçesinde Solanaceae Familyasına ait Sebzelerde Zararlı Cicadellidae ve Cixiidae (Homoptera) Türleri

Ertan Ahmed, Meryem Uysal, Ahmet Şahbaz

Özet


2006 ve 2007 yıllarında Konya ilinde sebze üretiminin en yoğun olduğu Meram ilçesinde yürütülen bu çalışma, Solanaceae familyasına ait domates, biber, patlıcan ve patates bitkilerinde beslenen önemli vektör gruplarından olan Homoptera takımının Cicadellidae ve Cixiidae familyası türlerinin ve bunların popülasyon gelişimlerinin belirlenmesi amacıyla ele alınmıştır.

Her iki yılda da örnek toplanmasına rağmen popülasyon gelişimi takibine yönelik düzenli sayımlar 2007 yılında yapılmıştır. Cicadellidae’ den 1738 ve Cixiidae’ den 30 adet ergin toplanmış ve bunların değerlendirilmesiyle Cicadellidae familyasının Deltocephalinae (9), Typhlocybinae (3), Agalliinae (1), Aphrodinae (1) ve Euscelinae (1) alt familyalarına ait 13 cinse bağlı 15 tür tespit edilmiştir. Cixiidae familyasından ise Hyalesthes obsoletus Signoret türü belirlenmiştir. Cicadellidae familyasından 6 tür Konya İli için yeni kayıt niteliğindedir.

2007 yılı sonuçlarına göre en yaygın türler sırasıyla Zyginidia sohrab Zachvatkin (%53), Empoasca decipiens Paoli (%41) ve Psammotettix striatus (Linnaeus) (%3) olarak belirlenmiştir. Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları boyunca bu türlere Solanaceae bitkileri üzerinde rastlanmakta, ancak Z. sohrab en yüksek sayıya Haziran ortasında ulaşmaktadır. Temmuz ve Ağustos aylarında daha düşük bir popülasyon görülürken Eylül başında yeniden ani bir yükseliş görülmektedir. Solanaceae bitkilerinden en çok böcek bulunduranlar sırasıyla patates (%50,6),  biber (%16,8),  patlıcan (%16,7) ve domates (%15,7) olmuştur. Diğer üç bitkideki baskın tür Z. sohrab iken patatesteki hâkim tür %50,4 ile E. decipiens olarak belirlenmiştir. Bunu %43,4 ile Z. sohrab izlemiştir.

Meram ilçesinde yaygın Solanaceae yabancı ot türleri olarak Solanum nigrum, Datura stramonium ve Athropa belladona’ ya rastlanmaktadır. Bu bitkiler üzerinden toplanan örneklerin %62’ sini Empoasca decipiens, %10’ unu Hyalesthes obsoletus ve %9,5’ ini Zyginidia sohrab oluşturmuştur.

Chrysopa carnea Sch (Chrysopidae:Neuroptera), Coccinella septempunctata (L.), Coccinula quatuordecimpustulata (L.), Scymnus bivulnerus Capra and Adalia sp. (Coccinellidae:Coleoptera) türleri, yaprakpirelerinin avcıları olarak belirlenmiştir. Parazitoid bir türe ise rastlanmamıştır.

Anahtar Kelimeler


Cicadellidae, Cixiidae, Konya, Populasyon gelişimi, Solanaceae

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Anonymous (2006). Biological Control of the Beet Leafhopper. (http://www.cdfa.ca.gov/phpps/ipc/curlytopvirus/ctv_biologicalcontrol.htm).

Dunez, J. (1988). Fruit Crop Sanitation in Mediterranean and Near East Region. United Nations Development Programme, FAO

Ercan, B. ve Uysal, M. (2007). Konya İlinde Önemli Bir Mısır Zararlısı Zyginidia sohrab Zachvatkin (Homoptera: Cicadellidae) ve Populasyon Gelişimi. Türk. II. Bitki Koruma Kongresi 27 – 29 Ağustos 2007, Isparta.

Grigorov, S. (1976). Специална Ентомология. Семейство Cicadellidae. Държавно Издателство за Селскостопанска Литература, София: 126–127; 319–320.

Lodos, N. (1986). Türkiye Entomolojisi(Genel, Uygulamalı ve Faunastik) Cilt II (Gözden Geçirilmiş II. Basım). Ege Üniv. Ziraat Fak. Yayın No: 429. İzmir. 591s

Özbek, H. ve Hayat, R. (2003). Tahıl, Sebze, Yem ve Endüstri Bitki Zararlıları. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü, Ders kitabı, 320 s.

Yorgancı, Ü., Öncüer, C. ve Karsavuran, Y. (1991). Batı Anadolu sanayi domatesi yetiştirme alanlarında stolbur hastalığının yaygınlık oranı ve ortaya çıkış nedenleri üzerinde araştırmalar. VI. Türkiye Fitopatoloji Kongresi (7–11 Ekim 1991, İzmir) Bildirileri, Türkiye Fitopatoloji Derneği Yayınları. No: 6, 315–319.

Yorgancı, Ü. ve Gümüş, M. (2004). Seralarda Görülen Önemli Virüs Hastalıkları. Çiftçi Broşürü No: 52.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.