BAZI SOFRALIK ÜZÜM ÇEŞİTLERİNİN DONA DAYANIM ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

Mustafa ÇELİK

Özet


Bu çalışma, Manisa’da yetiştirilen Alphonse Lavallèe ve Superior Seedless (Vitis vinifera L.) üzüm çeşitlerinin kış donlarına ve ilkbahar geç donlarına dayanım kabiliyetlerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. 2011 yılında tam dinlenme döneminde bir yıllık dallar alınmıştır. Yapay kış don testi, her iki çeşide ait tek gözlü çeliklerin -15 ve -18 ºC’de 12, 18 ve 24 saat bekletilmeleriyle yapılmıştır. Yapılan gözlemler sonucunda, uygulanan düşük sıcaklıklarda gözlerin tamamen öldüğü tespit edilmiştir. Kış donlarına her iki çeşit de hassas bulunmuştur. 2012 yılında Alphonse Lavallèe ve Superior Seedless üzüm çeşitlerinin ilkbahar geç donlarına dayanım limitlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu çeşitlerin III. Fenolojik safhada tek gözlü çeliklerine -10 °C uygulanmıştır. Kışlık gözlerin primer ve sekonder tomurcuklarında canlılık oranları % 20’ye kadar azalmıştır. -2 ve -5 ºC’de 1, 3 ve 5 saat süreyle yapay don testi uygulanmıştır. Gözlerde canlılık oranı ve gelişme parametreleri incelenmiş, Superior Seedless çeşidinde primer + sekonder gözlerin %72,60 ila %99 oranında, Alphonse Lavallèe çeşidinde ise primer + sekonder gözlerin %83,60 ila %99 oranında canlı kaldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Alphonse Lavallèe ve Superior Seedless üzüm çeşitlerine ait gözlerin III. Fenolojik safhada -5ºC’de 5 saate kadar olan ilkbahar geç donlarına dayanım gösterdiği tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler


Alphonse Lavallèe, Superior Seedless; dona dayanım; kışlık göz; yapay don testi.

Referanslar


Ağaoğlu, Y.S. 2002. Bilimsel Ve Uygulamalı Bağcılık. Kavaklıdere Eğitim Yay. No:5, Ankara.

Çelik, H., Ağaoğlu, Y.S., Fidan, Y., Marasalı, B., Söylemezoğlu, G. 1998. Genel Bağcılık. Sunfidan Mesleki Kitapları Serisi 1. 253 s. Ankara.

Çelik, M. 2004. Yuvarlak çekirdeksiz üzüm çeşidinde farklı anaç ve şarjların asmanın çelik kalitesi ve mineral besin maddesi alımına etkileri. Ziraat Mühendisliği Dergisi. 343: 36-39.

Çelik, M. ,Tekintaş F.E., 2004. Bazı budama uygulamalarının Sultani çekirdeksiz üzüm çeşidinde kuru üzüm kalitesine,çelik özelliklerine ve mineral madde alımına etkileri. Adnan Menderes Üniv. Ziraat Fakültesi Dergisi. 1(1) : 35-40.

Çelik, H. 2006. Üzüm Çeşit Kataloğu. Sun Fidan A.Ş. Mesleki Kitaplar Serisi:3 Ankara.

Çelik, H., Erdemir, D., Değirmencioğlu, D. 2007. 2005-2006 kış dönemi soğuklarının Kalecik (Ankara) koşullarında yetiştirilen üzüm çeşitlerinde yol açtığı zararlar. Türkiye V. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi (4-7 Eylül 2007). pp 451-454. Erzurum.

Eichorn K.W., Lorenz, D.H. 1977. Phaenologische entwicklngsstadien der rebe. Nachrichtenbl. Dtsch. Pflanzenschutzdienstes (Braunschweig) 29: 119-120.

Eriş, A. 1982. Ankara Koşullarında Yetiştirilen Bazı Üzüm Çeşitlerinin Soğuk Gereksinimleri Ve Dona Dayanımlarının Saptanması Üzerinde Araştırmalar. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları. No:856. Ankara.

Hamman, Jr., Howel, R.A., Dami, I.E., Walsh, T.M., Stushnoff, C. 1996. Seasonal carbohydrate changes and cold hardiness of Chardonnay and Riesling grapevines. Am. J. Enol. Vitic. 47 (1):31-36.

Işık, H. 2002. Bazı sofralık üzüm çeşitlerinin düşük sıcaklığa duyarlılığı ve hasar sonrası verimlilik özellikleri üzerine araştırmalar. V.Türkiye Bağcılık Ve Şarapçılık Sempozyumu, (5-9 Ekim), pp 89-96. Nevşehir.

Kaplankıran, M., Özsan, M, Tuzcu, Ö. 1985. Bazı turunçgil anaçlarında, anaç x kalem etkileşmesinin karbonhidrat düzeylerine etkileri. Doğa Bilim Dergisi 9 (3):261-268.

Miller, D.P., Howell, G.S.,and Striegler, R.K. 1988.Cane and bud hardiness of selected grapevine rootstocks. Am. J. Enol. Vitic.:39: 5-59.

Mills, L.N., Ferguson, J.C., Keller, M. 2006. Cold-Hardiness evaluation of grapevine buds and cane tissues. Am. J. Enol. Vitic. 57 (2): 194-200.

Odneal, M.B. 1984. Cold Hardiness Of Grapes. A Guide For Missouri Growers. Missouri State University. Mountain Grove, Missouri Bulletin No 41, [Http://Mtngrv.Missouristate.Edu/Publications/ Wbhweb.Pdf.], Erişim Tarihi :5 Temmuz 2010.

Salisbury, F.B., Ross, C.W.1992. Plant Physiology. IV Print Wadsworth Inc. Belmont, CA, USA.

Sivritepe, N., Burak, M., Yalçın, T. 2001. Ata sarısı, Uslu ve Yalova incisi ve Yalova misketi üzüm çeşitlerinde dona dayanımın belirlenmesi. Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., 15:25-38.

Tangolar, S., Gök, S., Duman, S., Ergenoğlu, F. 1998. Razakı (V.vinifera) ve Cosmo 20 (Berlandieri X Riparia) odun çeliklerinin bazı köklenme ve sürgün özellikleri üzerine düşük sıcaklıkların etkisi. IV. Bağcılık Sempozyumu, (20-23 Ekim), pp. 50-55. Yalova.

Rogiers, S. Y. 1991. Frost injury and cold hardiness in grapes. Australian Grapegrower and Winemarker, 432: 3-38.

Uzun, İ., 1996. Bağcılık. Akdeniz Üniversitesi Yayın No: 69. 156 s. Antalya.

Wolf, T.K., Pool, R.M. 1987. Factors affecting exotherm detection in the differential thermal analysis of grapevine dormant buds. J. Amer.Soc. Hort. Sci. 112: 520–525.

Yüksel, İ. 2002. Nevşehir ve Kapadokya Bağcılığı. Manisa Bağcılık Araştırma İstasyonu. Sözlü Görüşme.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.